GDCD 12 – BÀI 1: PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG

1.       Khái niệm pháp luật

a.       Pháp luật là gì?

-          Là hệ thống các quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước

b.       Các đặc trưng của pháp luật

-          Pháp luật có tính quy phạm phổ biến

-          Pháp luật có tính quyền lực, bắt buộc chung

-          Pháp luật có tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức

2.       Bản chất của pháp luật

a.       Bản chất giai cấp của pháp luật

-          Pháp luật mang bản chất giai cấp sâu sắc vì pháp luật do nhà nước đại diện cho giai cấp cầm quyền ban hành và bảo đảm thực hiện

-          Nhà nước ban hành các quy định để định hướng xã hội phù hợp với ý chí của giai cấp cầm quyền nhằm giữ gìn trật tự xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích của nhà nước

b.       Bản chất xã hội của pháp luật

-          Pháp luật mang bản chất xã hội vì pháp luật bắt nguồi từ xã hội, do các thành viên trong xã hội thực hiện, vì sự phát triển của xã hội

3.       Mối quan hệ giữa pháp luật với kinh tế, chính trị và đạo đức

a.       Giảm tải

b.       Giảm tải

c.       Mối quan hệ giữa pháp luật với đạo đức

-          Trong quá trình xây dựng pháp luật, nhà nước luôn cố gắng đưa những quy phạm đạo đức có tính phổ biến, phù hợp với sự phát triển và tiến bộ của xã hội vào trong các quy phạm pháp luật. Khi trở thành nội dung của quy phạm pháp luật thì các giá trị đạo đức không chỉ được tuân thủ bằng niềm tin, bằng lương tâm mà còn được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh, quyền lực của nhà nước

4.       Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội

a.       Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lí xã hội

-          Để quản lí xã hội, cùng với những phương tiện khác, nhà nước sử dụng pháp luật như 1 phương tiện hữu hiệu nhất mà không có phương tiện nào có thể thay thế được. Không có pháp luật xã hội sẽ không có trật tự ổn định và phát triển

-          Tất cả nhà nước đều quản lí xã hội chủ yếu bằng pháp luật. Nhờ có pháp luật nhà nước phát huy được quyền lực của mình và kiểm tra kiểm soát tất cả các hoạt động trong phạm vi lãnh thổ

-          Quản lí xã hội bằng pháp luật có nghĩ là nhà nước ban hành pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật trên quy mô toàn xã hội, đưa pháp luật vào đời sống từng người dân và của toàn xã hội

b.       Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình

-          Thông qua các quy định trong luật và các văn bản dưới luật. Pháp luật xác lập quyền công dân trong các lĩnh vực đời sống xã hội. Căn cứ vào các quy định này công dân thực hiện quyền của mình

-          Pháp luật không chỉ quy định quyền công dân mà còn quy định cách thức để công dân thực hiện các quyền đó như trình tự thủ tục pháp lí để công dân yêu cầu nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân khi bị xâm phạm