SINH HỌC 12 – CHƯƠNG II: TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN

BÀI 8: QUY LUẬT MENĐEN – QUY LUẬT PHÂN LI

 

I.                    PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN

1.       Đối tượng nghiên cứu: đậu hà lan, có nhiểu ưu điểm

-          Thời gian sinh trưởng, phát triển ngắn

-          Tự thụ phấn nghiêm ngặt

-          Sai quả, nhiều hạt

2.       Phương pháp nghiên cứu: sgk

3.       Nội dung thí nghiệm

P :       Cây hoa đỏ (thuần chủng)        x                  Cây hoa trắng (thuần chủng)

F₁:                                             100% cây hoa đỏ

                                    Cho các cây F₁ tự thụ phấn à F₂

F₂:              705 cây hoa đỏ                   :                        224 cây hoa trắng

                                                    3 đỏ   :   1 trắng

4.       Phân tích kết quả thí nghiệm

a.       Kết quả

Sau khi tạo được F₂ với tỉ lệ 3 đỏ : 1 trắng. Menđen cho từng cây F­₂ tự thụ phấn để tạo ra F₃. Ông nhận thấy: trong số các cây hoa đỏ của F₂ thì có 1/3 hoa đỏ tự thụ phấn cho ra 100% hoa đỏ ở F₃, 2/3 hoa đỏ F­₂ tự thụ phấn cho ra F₃ với tỉ lệ 3 đỏ : 1 trắng. Các cây hoa trắng F₂ tự thụ phấn cho ra 100% hoa trắng

b.       Phân tích kết quả

-          F₁ đồng tính (100% hoa đỏ) è vai trò của bố mẹ như nhau trong các phép lai

-          F₂ phân tính theo tỉ lệ 3 đỏ : 1 trắng è hoa đỏ là kiểu hình trội, hoa trắng là kiểu hình lặn

-          Kết quả ở F₃ có : ở F₂ có 1 đỏ (thuần chủng) : 2 đỏ (không thuần chủng) : 1 trắng (thuần chủng)

II.                  HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC

1.       Nội dung giả thuyết: sgk

-          Mỗi tính trạng dều do 1 cặp nhân tố di truyền qui định. Trong tế bào nhân tố di truyền không hòa trộn vào nhau

-          Bố (mẹ) chỉ truyền cho con (qua giao tử) 1 trong 2 thành viên của nhân tố di truyền.

-          Khi thụ tinh, các giao tử kết hợp với nhau một cách ngẫu nhiên tạo nên các hợp tử.

2.       Kiểm tra giả thuyết:

-          Nếu giả thuyết trên là đúng thì cây dị hợp tử (Aa) (hoa đỏ không thuần chủng) khi giảm phân sẽ cho 2 loại giao tử với tỉ lệ ngang nhau. Và nếu cây hoa đỏ không thuần chủng (F₁) x cây hoa trắng sẽ cho tỉ lệ phân li kiểu hình 1:1

-          Bằng phép lai phân tích (phép lai kiểm nghiệm) : là phép lai giữa cây muốn kiểm tra với cây có kiểu hình lặng, tiến hành ở 7 tính trạng khác nhau, đều cho tỉ lệ kiểu hình đời con xấp xỉ 1:1 (đúng như dự đoán của Menđen)

-          Sơ đồ phép lai

P:                 AA (đỏ thuần chủng)            x           aa (trắng thuần chủng)

F₁:                                                  Aa (100% hoa đỏ)

F₁ x F₁:                                          Aa        x           Aa

F₂:                                                  1AA :  2Aa  : 1aa

                                                         3 đỏ   :   1 trắng

3.       Nội dung quy luật theo các ngôn ngữ di truyền học hiện đại: sgk

-          Mỗi tính trạng được qui định bởi 1 cặp alen.

-          Các alen của bố, mẹ tồn tại trong tế bào của cơ thể con một cách riêng rẽ, không hòa trộn vào nhau.

-          Khi hình thành giao tử, các thành viên của cặp alen phân li đồng đều về các giao tử, nên 50% số giao tử chứa alen này và 50% số giao tử chứa alen kia.